Familiaal geweld

Familiaal geweld is geweld gepleegd door een (ex-)partner, een ouder, familielid of vriend. Dit kan fysiek, seksueel, psychisch of economisch geweld zijn, alsook verwaarlozing. Familiaal geweld kent vele vormen: partnergeweld, kindermishandeling, oudermishandeling, siblinggeweld of ouderenmis(be)handeling. Ook getuige zijn van geweld wordt beschouwd als een vorm van slachtofferschap.

  Wat kan je zelf doen?

Praat er over!

Zoek steun bij iemand waar je terechtkan. Vrienden, familie, buren, … kunnen naar je luisteren en je bijstaan. Door erover te praten kan je samen overleggen hoe je best hulp zoekt en hoe je bijgestaan wil worden, bijvoorbeeld door professionele hulp te zoeken of door iemand te vragen met je mee te gaan om aangifte te doen. 

Zorg voor jezelf

Iedereen gaat anders om met familiaal geweld. Je kan kwaad, bang, verdrietig of wantrouwig zijn. Familiaal geweld kan je dagelijks leven overhoop halen. Misschien vermijd je bepaalde situaties of mensen. Dat is normaal. 

Hoe verwerk je een ingrijpende gebeurtenis

Bel de politie op het nummer 101 in geval van nood

Bij dringende situaties kan je dag en nacht bij de politie terecht via het nummer 101. Je kan als slachtoffer altijd terecht bij de politie om aangifte van de feiten te doen. Je kan je daarbij laten bijstaan door iemand die je vertrouwt. De politie zal dan een proces-verbaal (pv) opstellen. 

Bel het noodnummer 112 voor dringende medische hulp

De operatoren in de noodcentrale staan altijd klaar om je te helpen. Ze stellen je gerust, vertellen je wat je moet doen en ze verwittigen de nodige hulpdiensten. 112 is het enige gratis noodnummer waar je in heel Europa kunt naar bellen.  

Praat met je huisarts

Je kan je huisarts in vertrouwen nemen. Die kan luisteren en je helpen om de situatie uit te klaren, en je eventueel door te verwijzen naar gepaste hulpverlening. Je arts heeft beroepsgeheim: niets van wat je vertelt mag naar buiten worden gebracht zonder jouw toestemming. Jij beslist welke stappen er verder worden ondernomen. Je huisarts kan ook (fysische en psychische) letsels vaststellen en eventueel een attest maken van arbeidsongeschiktheid.  

Indien nodig kan je tijdens het weekend of op feestdagen ook langsgaan bij een dokter van wacht of huisartsenwachtpost.

Doe na de feiten aangifte bij de politie

Als je aangifte doet, kan de politie een onderzoek starten. Aangifte doen van familiaal geweld is niet gemakkelijk; je kent de dader immers. Misschien durf je er niet over te praten of ben je bang. Weet dat familiaal geweld strafbaar is.  

Meer uitleg over de gerechtelijke procedure

Meer informatie over een mogelijke schadevergoeding

  Wie kan je helpen?

Familie of vrienden

Neem iemand uit je omgeving in vertrouwen. Dit is misschien moeilijk,  maar als je zwijgt, geef je de dader de macht over je leven en kun je in een isolement raken.  Door dat isolement te doorbreken, pak je een stukje van de regie over je leven terug in eigen handen. Praat er vooral over met mensen die naar je blijven luisteren, ook al vertel je je verhaal steeds opnieuw. 

Bel of mail 1712

1712 is een gratis hulplijn voor iedereen met vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling. Als je slachtoffer bent van familiaal geweld, kan je 1712 bellen of mailen via www.1712.be.  

De medewerkers van 1712 luisteren naar je verhaal en verwijzen je eventueel door naar gepaste hulpverlening.

Vlaams Ondersteuningscentrum Ouderenmis(be)handeling  (VLOCO)

VLOCO is het aanspreekpunt voor professionelen die met ouderenmis(be)handeling geconfronteerd worden. VLOCO luistert naar hulpverleners en biedt deskundige informatie en advies zodat hulpverleners verder aan de slag kunnen in concrete gevallen.  

Ketenaanpark intrafamiliaal geweld

De Ketenaanpak Intrafamiliaal Geweld is een interdisciplinair samenwerkingsverband tussen partners uit politie, justitie, justitiehuis, lokale besturen en hulpverlening om intrafamiliaal geweld te stoppen en in de toekomst te voorkomen. De ketenaanpak richt zich op gezinnen waarin sprake is van complex en/of zwaar intrafamiliaal geweld, waarin er sprake is van problemen op meerdere levensdomeinen en waarbij er een hoog risico is op herhaling van het geweld. De ketenaanpak richt zich op heel het cliëntsysteem: slachtoffer(s), pleger(s), kind(eren), grootouder(s), betrokken derde(n). Een casusregisseur maakt afspraken met het gezin om het geweld te stoppen. Deze afspraken zijn niet vrijblijvend.

Vertrouwenscentrum Kindermishandeling

In elke Vlaamse provincie en in Brussel is er een Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK). VK zijn het aanspreekpunt bij alle mogelijke situaties van geweld op kinderen. De meldingen aan het VK kunnen komen van hulpverleners of de hulplijn 1712.  

CAW in je buurt

Wanneer je beroep doet op het CAW, zijn er verschillende vormen van hulp mogelijk. Je kan informatie en advies krijgen, maar ook langere begeleidingstrajecten, beveiligde opvang in een vluchthuis of crisishulp wanneer dat nodig is.  Dat kan voor jou alleen, samen met je partner, je kinderen of met het hele gezin.

Slachtofferhulp van het CAW

Slachtofferhulp van het CAW kan je informatie geven, begeleiden, en administratief en emotioneel ondersteunen. Slachtoffers en hun omgeving ervaren verschillende emoties. CAW bieden een luisterend oor, denken mee en ondersteunen je waar mogelijk om de draad weer op te nemen.  

Dienst slachtofferonthaal bij de justitiehuizen

Als je aangifte hebt gedaan bij de politie, wil je weten wat er met je klacht gebeurt. De dienst slachtofferonthaal kan je informatie geven over je dossier (vanaf de indiening van klacht tot de strafuitvoering). Deze dienst kan je ook bijstaan en ondersteuning bieden tijdens de gerechtelijke procedure, bijvoorbeeld bij de teruggave van overtuigingsstukken, bij de inzage van het dossier, bij zittingen van de rechtbank, ...  

Juridische eerstelijnsbijstand of een advocaat

Juridische eerstelijnsbijstand biedt praktische inlichtingen, juridische info en een eerste juridisch advies. Indien nodig word je doorverwezen naar een gespecialiseerde organisatie. Het is een gratis dienst, georganiseerd door de Commissie voor Juridische Bijstand, die toegankelijk is voor iedereen, ongeacht je inkomen.  

Voor uitgebreid juridisch advies of als je je wil laten vertegenwoordigen in een strafrechtelijke procedure, kan je terecht bij een advocaat.  

Via juridische tweedelijnsbijstand (vroeger pro deo) kan je beroep doen op de tussenkomst van een advocaat die - afhankelijk van je inkomen - goedkoper of gratis is.  

  Misschien zoek je info over

Je bent omstander of getuige van familiaal geweld

  • Bel de politie op het nummer 101 in nood. Bij dringende situaties kan je dag en nacht bij de politie terecht via het nummer 101. Je kan als getuige altijd terecht bij de politie om aangifte van de feiten te doen. Je kan je daarbij laten bijstaan door iemand die je vertrouwt. De politie zal dan een proces-verbaal (pv) opstellen.
  • Bel het noodnummer 112 voor dringende medische hulp.
  • Bel of mail 1712. Als je getuige bent van familiaal geweld kan je het gratis nummer 1712 bellen of mailen via www.1712.be. De medewerkers van 1712 luisteren naar je verhaal en verwijzen je eventueel door naar professionele hulp. 1712 is elke werkdag bereikbaar tussen 9u en 17u. 

Lees meer in de brochure ‘Waarom deed niemand iets? Getuige van partnergeweld? Kijk niet weg.’

Kinderen zijn getuige van familiaal geweld

Kinderen worden bij familiaal geweld tussen (ex-)partners vaak over het hoofd gezien. Toch hebben zij meer in de gaten dan je denkt. Getuige zijn van familiaal geweld kan grote gevolgen hebben, ook voor baby’s en jonge kinderen. Deze tips kunnen helpen:  

  • Praat met je kind, geef antwoord op vragen in begrijpelijke taal. 
  • Herstel het vertrouwen van je kind door de normale gang van zaken weer te hervatten: ga bijvoorbeeld weer naar school, naar je sportclub. 
  • Zoek steun bij mensen die jij en je kind vertrouwen.

Lees meer in de brochure "Geweld in huis raakt kinderen".

Wat is een tijdelijk huisverbod?

Als één of meerdere huisgenoten ernstig en onmiddellijk gevaar lopen door de aanwezigheid van een meerderjarige, kan de procureur des Konings deze persoon een huisverbod opleggen. Een huisverbod is een plaats- en contactverbod en geldt maximum tien dagen. Voor een tijdelijk huisverbod moet je aangifte doen bij de politie.  

Je kent een slachtoffer in je omgeving

Veel mensen vinden het moeilijk om zich te mengen in het privé-leven van anderen. Maar het kan al veel helpen als je een luisterend oor biedt aan iemand met problemen, dat je de problemen erkent en bespreekbaar maakt.  

Een slachtoffer in je omgeving helpen

Als je niet zeker weet of iemand te maken heeft met familiaal geweld, ga dan voorzichtig met de signalen om. Leg jouw indrukken voor aan iemand die je vertrouwt of neem contact op met een instantie die je kan adviseren, zoals de gratis hulplijn 1712

Wat wordt er begrepen onder partnergeweld?

Partnergeweld is iedere vorm van fysiek, seksueel, psychisch of economisch geweld tussen echtgenoten of personen die samenleven of samengeleefd hebben en tussen wie een duurzame affectieve en seksuele band bestaat of bestaan heeft. 

Wat wordt er begrepen onder kindermishandeling?

Kindermishandeling is elke vorm van lichamelijk, seksueel of emotioneel geweld tegen of verwaarlozing van minderjarige kinderen.  

Wat wordt er begrepen onder oudermishandeling?

Oudermishandeling betekent dat een (meestal) inwonend kind regelmatig fysiek, seksueel, financieel en/of psychisch geweld gebruikt tegen één of beide ouders. De mishandelde ouder kan ook een stief- of een pleegouder zijn.

Wat wordt er begrepen onder siblinggeweld?

Siblinggeweld of het geweld tussen (half)(stief)broers en (half)(stief)zussen is een specifieke vorm van kindermishandeling.  

Wat wordt er begrepen onder ouderenmis(be)handeling?

Onder mis(be)handeling van een ouder persoon (iemand van 55 jaar of ouder) verstaan we al het handelen of nalaten van handelen van al diegenen die in een persoonlijke en/of professionele relatie met de oudere staan, waardoor de oudere persoon (herhaaldelijk) lichamelijke en/of psychische en/of materiële schade lijdt dan wel vermoedelijk zal lijden en waarbij van de kant van de oudere sprake is van een vorm van gedeeltelijke of volledige afhankelijkheid.