Oplichting

Oplichting of fraude is een vorm van bedrog waarbij iemand je misleidt om er zelf financieel beter van te worden. Dit kan je boos of verdrietig maken; je vertrouwt misschien niemand meer. Slachtoffers van oplichting zijn vaak beschaamd. Ze vragen zich af hoe ze zich zo om de tuin hebben kunnen laten leiden. Dat is een normale reactie. Er zijn verschillende vormen van oplichting of fraude: dating-, identiteits- en voorschotfraude, fraude met online aankopen en phising (internetfraude).

  Wat kan je zelf doen?

Praat erover!

Zoek steun bij iemand waar je terechtkan. Vrienden, familie, buren, … kunnen naar je luisteren en je bijstaan. Door erover te praten kan je samen overleggen hoe je best hulp zoekt en hoe je bijgestaan wil worden, bijvoorbeeld door professionele hulp te zoeken of door iemand te vragen met je mee te gaan om aangifte te doen. 

Zorg voor jezelf

Iedereen die opgelicht wordt, gaat daar anders mee om. Je kan kwaad, bang, verdrietig of wantrouwig zijn. Het gebeuren kan je dagelijks leven overhoop halen. Misschien vermijd je bepaalde situaties of mensen. Dat is normaal. 

hoe verwerk je een ingrijpende gebeurtenis

Verzamel bewijsmateriaal

Bewijsmateriaal kan helpen om de dader te vinden en te linken aan de feiten. Maak een inventaris: verzamel e-mails, maak foto’s of screenshots. Bezorg deze inventaris aan de politie als je aangifte doet.  

Doe aangifte bij de politie

Als je aangifte doet van oplichting of fraude, kan de politie onderzoeken wat er gebeurd is. Je kan je daarbij laten bijstaan door iemand die je vertrouwt. Aangifte vergroot de kans dat de feiten onderzocht worden en de dader(s) gevat worden. Het kan je een gevoel van rechtvaardigheid geven.  

Als je je schade vergoed wil zien, is het bovendien noodzakelijk om aangifte te doen.

Meer uitleg over de gerechtelijke procedure

Meer informatie over een mogelijke schadevergoeding

Contacteer je verzekeraar

Ga na in je afgesloten contracten of en waarvoor je verzekerd bent. Van sommige verzekeringen verwacht je namelijk niet direct dat er ook een onderdeel met betrekking tot het gebeurde is in opgenomen of je beroep kan doen op rechtsbijstand. Meld de feiten bij je verzekering. Afhankelijk van de dekking kan je verzekering de schade vergoeden.  De verzekering zal vragen om een kopie van de aangifte bij de politie. Aangifte is noodzakelijk als je je schade vergoed wil zien. 

  Wie kan je helpen?

Familie of vrienden

Neem iemand uit je omgeving in vertrouwen. Dit is misschien moeilijk,  maar als je zwijgt, geef je de dader de macht over je leven en kun je in een isolement raken.  Door dat isolement te doorbreken, pak je een stukje van de regie over je leven terug in eigen handen. Praat er vooral over met mensen die naar je blijven luisteren, ook al vertel je je verhaal steeds opnieuw. 

Slachtofferhulp van het CAW

Slachtofferhulp van het CAW kan je informatie geven, begeleiden, en administratief en emotioneel ondersteunen. Slachtoffers en hun omgeving ervaren verschillende emoties. CAW bieden een luisterend oor, denken mee en ondersteunen je waar mogelijk om de draad weer op te nemen.  

Dienst slachtofferonthaal bij de justitiehuizen

Als je aangifte hebt gedaan bij de politie, wil je weten wat er met je klacht gebeurt. De dienst slachtofferonthaal kan je informatie geven over je dossier (vanaf de indiening van klacht tot de strafuitvoering). Deze dienst kan je ook bijstaan en ondersteuning bieden tijdens de gerechtelijke procedure, bijvoorbeeld bij de teruggave van overtuigingsstukken, bij de inzage van het dossier, bij zittingen van de rechtbank, ...  

Juridische eerstelijnsbijstand of een advocaat

Juridische eerstelijnsbijstand biedt praktische inlichtingen, juridische info en een eerste juridisch advies. Indien nodig word je doorverwezen naar een gespecialiseerde organisatie. Het is een gratis dienst, georganiseerd door de Commissie voor Juridische Bijstand, die toegankelijk is voor iedereen, ongeacht je inkomen.  

Voor uitgebreid juridisch advies of als je je wil laten vertegenwoordigen in een strafrechtelijke procedure, kan je terecht bij een advocaat.  

Via juridische tweedelijnsbijstand (vroeger pro deo) kan je beroep doen op de tussenkomst van een advocaat die - afhankelijk van je inkomen - goedkoper of gratis is.  

  Misschien zoek je info over

Wat is datingfraude?

Iemand gaf je hoop op een liefdesrelatie, bijvoorbeeld via een datingsite, en stal vervolgens geld van jou. Doe aangifte bij de politie en onderneem volgende acties:  

  • Blokkeer je telefoonnummer en socialmedia-accounts. 
  • Neem geen contact meer op met deze persoon. 
  • Stop met het overmaken van geld. 
  • Informeer de datingsite. 

Wat is fraude met online aankopen?

Je hebt online iets gekocht wat je nooit ontving of je verkocht zelf iets wat nooit werd betaald. Doe aangifte bij de politie en meld de fraude bij de webshop. Die kan maatregelen nemen, zoals het account van de (ver)koper blokkeren of advertenties verwijderen.  

Wat is identiteitsfraude?

Iemand maakt misbruik van jouw persoonsgegevens, zoals je identiteitskaart, rijksregisternummer of handtekening. Doe aangifte bij de politie en stuur een kopie van het proces-verbaal naar je bank en schuldeisers, zodat zij op de hoogte zijn dat je slachtoffer bent van identiteitsfraude.  

Wat is phishing?

Je wordt naar een valse (bank)website gelokt, waar je moet inloggen. Vervolgens wordt er geld van je gestolen of gebeuren er betalingen onder jouw naam. Phising gebeurt vaak via e-mail of telefoon (voice-phising). Fraudeurs bellen je dan op om je – zogezegd in naam van de bank – persoonlijke informatie, codes of kredietkaartgegevens te ontfutselen. Doe aangifte bij de politie en onderneem volgende acties:  

  • Blokkeer je bank- en/of kredietkaart. 
  • Verander je pincode(s). 
  • Breng je bank op de hoogte van berichten van phishing. 

Wat is voorschotfraude?

Iemand laat je geloven dat je een loterij hebt gewonnen of dat je een erfenis of lening krijgt. Oplichters proberen je een voorschot te laten betalen in afwachting van een deel van de winst, een erfenis, ... Het beloofde geld ontvang je echter nooit. Doe aangifte bij de politie en onderneem volgende acties:  

  • Breng je bank op de hoogte en blokkeer je bank-en/of kredietkaart. 
  • Verander je pincode(s). 
  • Installeer je bankapp opnieuw op je mobiele telefoon. 

Oplichting voorkomen?

Verklein de kans om opnieuw opgelicht te worden:

Blijf alert 

  • Wees voorzichtig met je persoonlijke gegevens. Je bank vraagt je persoonlijke gegevens nooit via de telefoon. Geef deze dan ook nooit op deze manier door.
  • Geef nooit je pincode. Vraag je altijd af of de gegevens die gevraagd worden echt nodig zijn en voor het beloofde doel gebruikt zullen worden.  
  • Let op als iemand je benadert zonder dat je daarom gevraagd hebt. 
  • Blijf sceptisch en vraag jezelf af hoe waarschijnlijk het is dat een onbekende je iets wil geven zonder daarvoor iets terug te willen. 

Laat je niet dwingen

  • Let op als iemand blijft aandringen. Maak duidelijk dat je weet dat je opgelicht wordt en dat je al contact opnam met de politie. Dat schrikt oplichters meestal af. 
  • Let op als iemand je dwingt snel te beslissen. Neem je tijd.  
  • Geef geen geld aan mensen die je niet kent. 

Wees geïnformeerd

  • Hou de media in de gaten. Zij geven informatie over oplichting 
  • Als je iemand aan de deur niet vertrouwt, doe dan navraag. Bel het bedrijf en sluit de voordeur terwijl je belt. 

Speel op zeker

  • Kies voor gecertificeerde bedrijven. 
  • Vraag offertes bij vergelijkbare bedrijven voor je iets aankoopt. 
  • Als je een bedrijf wil inschakelen, vraag dan vooraf een schriftelijke prijsopgave en leg vast welke werkzaamheden precies verricht zullen worden. 
  • Noteer belangrijke telefoonnummers zoals Card Stop, zodat je je bankkaarten snel kan blokkeren. 
  • Bewaar aankoopbewijzen en controleer je bankafschriften. 

Wat kan Meldpunt voor je betekenen?

Als slachtoffer van misleiding, bedrog, fraude of oplichting kan je terecht bij Meldpunt.

Je doorloopt op deze website de verschillende stappen om je probleem te melden aan de bevoegde diensten.  

Je krijgt een advies dat zoveel mogelijk op jouw vragen tracht te antwoorden. De bevoegde diensten analyseren je melding en stellen mogelijk een onderzoek in. Je gegevens kunnen daarbij doorgegeven worden aan andere bevoegde autoriteiten. 

Meldpunt is een initiatief van een aantal federale overheidsdiensten en de politie. Het is geen dienst voor noodoproepen en beschikt niet over een 24u/24 permanentie. 

Je kent een slachtoffer in je omgeving

Iemand die een ingrijpende gebeurtenis heeft meegemaakt is helemaal van slag en gedraagt zich vaak anders. Dat kan best verwarrend zijn. Je kan pijn, verdriet of kwaadheid van anderen niet wegnemen. Maar begrip tonen, aandacht geven en luisteren kan natuurlijk wel, ook als je geen pasklare oplossingen hebt. Er gewoon zijn is al een enorme steun. 

Een slachtoffer in je omgeving helpen

Ik werd slachtoffer van oplichting in het buitenland.

Wanneer je slachtoffer wordt van oplichting in het buitenland, weet je vaak niet goed waar te beginnen. Naast diensten in het buitenland zelf, kan je ook contact opnemen met een aantal diensten in België.

Slachtoffer in het buitenland

Wat wordt er begrepen onder oplichting?

Oplichting en diefstal zijn verschillende misdrijven.

Bij "oplichting" laat de dader zich zaken overhandigen door gebruik te maken van listige kunstgrepen of bedrieglijke handelingen. 

Bij "diefstal" neemt de dader zaken zelf bedrieglijk weg, al dan niet met geweld en/of bedreigingen.