Waar kan je terecht?

Verschillende diensten staan voor je klaar om informatie en ondersteuning te bieden. Hieronder kan je een overzicht vinden van de voornaamste diensten. Vind je je weg niet in dit overzicht? De Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW) helpen je graag op weg.

Politie

Als slachtoffer heb je meestal eerst contact met de politie, die naar de plaats van het misdrijf, verkeersongeval of ramp komt, of omdat jij klacht indient op het politiekantoor. Politiediensten moeten er ook voor zorgen dat je de eerste opvang en goede basisinformatie krijgt.

De lokale en federale politie zorgen voor slachtofferbejegening. Slachtofferbejegening is de dienstverlening aan slachtoffers door de politie waarbij de eerste opvang en het onthaal van het slachtoffer evenals het verstrekken van een goede basisinformatie aan het slachtoffer centraal staan.

Hulpverlening

Centra voor Tele-Onthaal

Wie nood heeft aan een gesprek, kan 7 dagen op 7 en 24 uur op 24 gratis terecht bij Tele-onthaal. Je kan bij Tele-Onthaal praten over wat jou bezighoudt, groot of klein.  Elk gesprek met Tele-Onthaal is anoniem. Tele-onthaal is telefonisch bereikbaar op het nummer 106. Chatten met Tele-onthaal kan via https://www.tele-onthaal.be/

Awel

Elke jongere tussen 6 en 25 jaar oud op zoek naar een antwoord op een vraag, worstelend met een onbesliste keuze of verveeld met een verhaal kan volledig gratis en anoniem contact opnemen met Awel. Awel is telefonisch elke dag (behalve op zon- en feestdagen) tussen 16u en 22u bereikbaar via het nummer 102 of per e-mail naar brievenbus@awel.be. Chatten met Awel kan elke dag (behalve op zon- en feestdagen) tussen 18u en 22u via www.awel.be. Het Forum van Awel kan je vinden op www.awel.be

Slachtofferhulp van de Centra voor Algemeen Welzijnswerk (CAW )

11 CAW’s in Vlaanderen en Brussel bieden slachtofferhulp en psychosociale begeleiding gekoppeld aan juridische ondersteuning. Concreet gaat het over:

  • Emotionele ondersteuning en begeleiding Slachtoffers en hun omgeving, nabestaanden en getuigen kunnen bij slachtofferhulp terecht om te praten over wat hen overkomen is. Slachtofferhulp gaat samen met slachtoffers op zoek naar een goede/gepaste manier om met de gevolgen om te gaan.
  • Informatie en advies Slachtofferhulp geeft je info over je rechten als slachtoffer: wat gebeurt er met je klacht? Welke weg legt ze af? Welke stappen moet je zelf zetten? Wanneer en hoe raadpleeg je best een advocaat? Slachtofferhulp helpt je op weg met je juridische of verzekeringstechnische vragen. Slachtofferhulp geeft ook info over verwerking.
  • Administratieve hulp Je wordt geconfronteerd met administratieve en praktische vragen naar aanleiding van een misdrijf, verkeersongeval, ramp of terreuraanslag. Slachtofferhulp biedt ook hier ondersteuning en hulp en brengt je in contact met de gepaste diensten, zoals slachtofferonthaal, verzekeringen, mutualiteiten, advocaten,…

    Als het nodig is, verwijzen de medewerkers van slachtofferhulp je door naar gespecialiseerde diensten zoals een Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg of een andere werking van het Centrum voor Algemeen Welzijnswerk.

    Slachtofferhulp is gratis en vertrouwelijk. Een gesprek kan telefonisch of persoonlijk; bij slachtofferhulp, bij jou thuis of ergens in je buurt.

    Iedereen kan bij slachtofferhulp terecht, ook kinderen en jongeren.

    Je kan hen bereiken via 0800 13 500. Voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling kan je terecht op 1712.

    Meer informatie kan je vinden op www.caw.be

Vertrouwenscentra Kindermishandeling (VK)

Vertrouwenscentra Kindermishandeling zijn een aanspreekpunt voor alle mogelijke situaties van geweld op kinderen. De meldingen kunnen komen van hulpverleners of van burgers die al dan niet verwezen werden door 1712.

Juridische, gerechtelijke en financiële bijstand

Advocaat

Voor uitgebreid juridisch advies of als je je wil laten vertegenwoordigen in een strafrechtelijke procedure, kan je terecht bij een advocaat.

Via juridische tweedelijnsbijstand (vroeger pro deo) kan je beroep doen op de tussenkomst van een advocaat die - afhankelijk van je inkomen - goedkoper of gratis is.

Bureau voor rechtsbijstand

Naast de kosten van een advocaat kunnen er ook gerechtskosten zijn (bijvoorbeeld de kosten voor een dagvaarding of een deskundige). Via het systeem van rechtsbijstand kan je in een aantal gevallen geheel of gedeeltelijk worden vrijgesteld van deze kosten, afhankelijk van je inkomen. Meer informatie kan je ook vinden in de brochure 'Een betere toegang tot justitie'.

Commissie voor financiële hulp (Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden en aan de Occasionele Redders)

Slachtoffers van opzettelijke gewelddaden of hun na(ast)bestaanden kunnen onder bepaalde voorwaarden financiële hulp vragen aan de overheid. De Commissie voor Financiële Hulp aan Slachtoffers van Opzettelijke Gewelddaden en aan de Occasionele Redders onderzoekt de aanvragen voor financiële hulp.

Dienst slachtofferonthaal binnen Justitiehuizen

Slachtofferonthaal kan tussenkomen zodat je als slachtoffer of na(ast)bestaande de nodige aandacht krijgt tijdens de gerechtelijke procedure (vanaf de indiening van de klacht tot de strafuitvoering) en zodat je je rechten kan doen gelden.

  • Informatie over de gerechtelijke procedure en je dossier 

    Over de gerechtelijke procedure en je rechten als slachtoffer: wat gebeurt er na je klacht? Kan je je dossier inkijken? Hoe moet je je burgerlijke partij stellen? Over je dossier en de lopende procedure (bijvoorbeeld info over de stand van zaken van het dossier, beslissingen, informatie over voorlopige hechtenis of invrijheidstelling,…).
  • Bijstand en ondersteuning 

    Slachtofferonthaal kan jou en je nabestaanden bijstaan tijdens de hele gerechtelijke procedure (zoals bijvoorbeeld bij de wedersamenstelling van de feiten, de inzage van het dossier, de zitting van de rechtbank,…)
  • Verwijzing 

    Slachtofferonthaal kan je doorverwijzen naar andere diensten, afhankelijk van je noden of de problemen waarmee je geconfronteerd wordt (bijvoorbeeld naar slachtofferhulp, de Commissie voor financiële hulp,…).

    Slachtofferonthaal heeft een geprivilegieerd contact met parketmagistraten en kan optreden als tussenpersoon tussen jou en magistraten.

    Er zijn 13 diensten slachtofferonthaal in Vlaanderen en 1 in Brussel.

    Slachtofferonthaal is gratis.

Juridische eerstelijnsbijstand

Juridische eerstelijnsbijstand biedt je praktische inlichtingen, juridische info en een eerste juridisch advies. Indien nodig word je doorverwezen naar een gespecialiseerde organisatie.

Het gaat om een gratis dienst, georganiseerd door de Commissie voor juridische bijstand, die openstaat voor iedereen, zonder voorwaarden i.v.m. het inkomen.

De juridische eerstelijnsbijstand wordt verzekerd door juridische specialisten, meestal advocaten. Er worden zitdagen gehouden in gerechtsgebouwen, vredegerechten, justitiehuizen, sommige gemeentelijke administraties, OCMW’s of vzw’s die een juridische dienst hebben. 

Meer informatie over de juridische eerstelijnsbijstand vind je in deze brochure.

Meer informatie over de plaats en het tijdstip van de zitdagen in uw buurt.

Juridische tweedelijnsbijstand

Bij juridische tweedelijnsbijstand geeft de advocaat je een uitgebreid juridisch advies en kan hij je vertegenwoordigen in het kader van een procedure.

Juridische tweedelijnsbijstand is gratis of gedeeltelijk gratis voor personen die aan bepaalde voorwaarden i.v.m. de bestaansmiddelen voldoen.

Ook als de tweedelijnsbijstand voor jou gratis of gedeeltelijk gratis is, moet je aan je advocaat een forfaitaire vergoeding betalen van:

  • 20 euro per aanstelling
  • 30 euro per aanleg voor elke gerechtelijke procedure

Sommige categorieën personen zijn vrijgesteld van die forfaitaire bijlage.

Voor meer informatie kan je contact opnemen met een bureau voor juridische bijstand in uw buurt.

Meer informatie over de juridische tweedelijnsbijstand vind je ook in deze brochure.

Notaris

Als het slachtoffer overleden is, zal een notaris de verschillende stappen in de nalatenschap regelen. De notaris gaat dan na of er een wilsbeschikking of testament is. Als er geen testament is, regelt hij de nalatenschap volgens de wettelijke bepalingen.

Bemiddeling

HCA-dienst (dienst Herstelgerichte en Constructieve Afhandelingen)

Herstelbemiddeling is slachtoffer-daderbemiddeling als de dader minderjarig is. Herstelbemiddeling kan aangeboden worden door het parket of voorgesteld worden door de jeugdrechter aan minderjarige daders (en hun ouders) en slachtoffers.

In elke provincie is herstelbemiddeling gratis mogelijk via de dienst Herstelgerichte en Constructieve Afhandelingen (HCA).

Moderator vzw

Moderator is een dienst voor slachtoffer-daderbemiddeling die slachtoffers en daders gratis helpt om het gesprek aan te gaan over feiten, context en gevolgen van een misdrijf. Op die manier kunnen slachtoffers en daders antwoorden vinden en het gebeurde mogelijk een plaats geven in hun verdere leven.

Specifieke diensten en thema’s

Europese slachtofferorganisatie

Victim Support Europe  is een Europese organisatie die zich inzet voor de belangen van slachtoffers van misdrijven. Victim Support Europe biedt op haar website een overzicht van slachtofferorganisaties in het buitenland.

Geweld, misbruik en kindermishandeling

1712

Met vragen over geweld, misbruik of kindermishandeling kan je terecht bij het nummer 1712.

Medewerkers van 1712 luisteren naar je verhaal en geven informatie over hulpverlening, politie en justitie. 1712 geeft ook advies, maar de beslissing blijft in jouw handen, tenzij je in gevaar bent.

1712 kan je ook doorverwijzen naar een centrum voor Algemeen Welzijnswerk (CAW), een Vertrouwenscentrum Kindermishandeling (VK) of een andere dienst voor hulpverlening.

1712 is gratis, discreet en voor iedereen: kinderen, jongeren en volwassenen. Het telefoonnummer 1712 is elke werkdag telefonisch bereikbaar tussen 9u en 17u.

Nu praat ik erover

Minderjarigen kunnen met vragen over seksueel misbruik en geweld ook gratis en anoniem chatten met medewerkers van www.nupraatikerover.be, een initiatief van de Vertrouwenscentra Kindermishandeling.

Mensenhandel en mensensmokkel

Opvang- en begeleidingscentra voor slachtoffers van mensenhandel en mensensmokkel met verzwarende omstandigheden

In België bestaan er drie erkende opvang- en begeleidingscentra voor slachtoffers van mensenhandel en mensensmokkel met verzwarende omstandigheden. Slachtoffers van mensenhandel worden geworven om uitgebuit te worden in de prostitutie, bedelarij of orgaanhandel en kunnen gedwongen worden tot het plegen van criminele feiten.

Ouderenmis(be)handeling

Vlaams Ondersteuningscentrum Ouderenmis(be)handeling

VLOCO is het rechtstreeks aanspreekpunt voor professionelen die met ouderenmis(be)handeling geconfronteerd worden. VLOCO luistert naar hulpverleners en biedt deskundige informatie en advies zodat hulpverleners verder aan de slag kunnen in concrete gevallen. Als interventie nodig is, zal VLOCO doorverwijzen naar gemachtigde instanties.

Rampen en terreuraanslagen

Crisiscentrum

De Algemene Directie Crisiscentrum (ADCC) staat permanent ten dienste van de federale regering. Het Crisiscentrum verzamelt, analyseert en verspreidt relevante informatie aan uitvoerende en beleidsautoriteiten. Het biedt ook infrastructuur en expertise aan bij het interdepartementaal beheer en bij de coördinatie van noodsituaties op nationaal niveau.

Het crisiscentrum kan het Crisis Contact Center activeren in noodsituaties. Burgers die vragen hebben over de noodsituatie, kunnen het center dan contacteren op het telefoonnummer 1771.

Uniek loket voor slachtoffers van terreurdaden

Naar aanleiding van de aanslagen in Brussel van 22 maart 2016 heeft de Commissie voor Financiële Hulp een uniek loket opgericht voor slachtoffers van terreurdaden. Slachtoffers kunnen er terecht voor financiële hulp.

Seksueel geweld

www.seksueelgeweld.be

De website seksueelgeweld.be biedt info over seksueel geweld en hoe je aangifte kan doen. Deze site is een initiatief van de Staatssecretaris voor Gelijke Kansen, de politie en het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen.

Zorgcentra na Seksueel Geweld (ZSG)

Een zorgcentrum na seksueel geweld is een dienst in een ziekenhuis waar elk slachtoffer van seksueel geweld terecht kan, op gelijk welk uur, op gelijk welke dag. Momenteel zijn er zorgcentra seksueel geweld in UZ Gent, UMC Sint-Pieter in Brussel en UMC Luik. 

Verkeersslachtoffers

Rondpunt vzw

Rondpunt vzw ijvert voor goede opvang van alle verkeersslachtoffers in Vlaanderen. Rondpunt doet dit door in te zetten op informatie, advies en belangenbehartiging, het stimuleren van verkeersveilig gedrag en het ontwikkelen van producten en projecten ter ondersteuning van wie betrokken geraakt bij een verkeersongeval.

Rondpunt richt zich met haar activiteiten tot alle direct en indirect betrokkenen bij verkeersongevallen (slachtoffers, veroorzakers, naasten, nabestaanden, hulpverleners, werkgevers, …).

Vrouwelijke genitale verminking, gedwongen huwelijken en eergerelateerd geweld

GAMS vzw

GAMS vzw zet zich in voor de preventie van vrouwelijke genitale verminking en vroegtijdige en/of gedwongen huwelijken.

INTACT vzw

INTACT vzw geeft juridisch advies over vrouwelijke genitale verminking (VGV), gedwongen huwelijken en eergerelateerd geweld. INTACT behartigt de belangen van slachtoffers, werkt samen met verschillende (inter)nationale partners en zorgt voor sensibilisering.

Zelfhulpgroepen en lotgenotencontact

Verschillende organisaties bieden zelfhulp en lotgenotencontact. De website van Trefpunt Zelfhulp vzw geeft een overzicht.